Trang chủ » Thủy canh là gì? Trồng rau thủy canh có an toàn không?

Thủy canh là gì? Trồng rau thủy canh có an toàn không?

by tinnhanong

Theo phương pháp truyền thống người ta trồng rau màu trên nền đất là chủ yếu. Tuy nhiên ngày này, người ta nhận thấy trồng rau trên đất khó kiểm soát được nguồn dinh dưỡng cần thiết cho cây trồng. Rau dễ bị nhiễm các kim loại nặng, dễ bị sâu bệnh hại người trồng phải sử dụng nhiều thuốc bảo vệ thực vật nên không an toàn cho người tiêu dùng. Để giải quyết những nhược điểm này các nhà khoa học đã nghiên cứu và thành công với phương pháp trồng rau thủy canh trong nhà lưới.

Thủy canh là gì

Thủy canh là phương pháp trồng mà không cần dùng đất, trồng trực tiếp vào dung dịch dinh dưỡng hoặc các giá thể không phải là đất. Dinh dưỡng từ dung dịch thủy canh sẽ thay thế dinh dưỡng từ đất. Các giá thể là các chất có tác dụng cố định cây và giữ ẩm. Giá thể là chất trơ như cát, trấu, than bùn, sơ dừa…

Hệ thống trồng rau thủy canh

Hệ thống trồng rau thủy canh

Ưu điểm

Ưu điểm của phương pháp trồng rau thủy canh là có khả năng thích nghi dễ dàng với các điều kiện trồng khác nhau vì không cần đất chỉ cần không gian để đặt hệ thống trồng. Nên chúng ta có thể trồng ở nhiều vị trí khác nhau.

Phương pháp trồng rau thủy canh còn tiết kiệm công lao động rất lớn do không phải tốn công làm đất, cầy bừa, nhổ cỏ, tưới nước …

Mô hình thủy canh có thể trồng được nhiều vụ trong năm không bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết bất lợi như trồng ngoài đất. Do trồng được nhiều vụ trong năm nên sản lượng cũng hơn hẳn so với trồng ngoài đất.

Ngoài ra, phương pháp trồng thủy canh được trồng chủ yếu trong nhà lưới kín nên tránh được các tác nhân gây hại do côn trùng, sâu bọ.

Chủ động hoàn toàn về dinh dưỡng cần thiết cho rau nên rau thủy canh có nhiều vitamin và khoáng chất, hàm lượng nitrat luôn ở mức an toàn. Vì vậy có thể xem đây là nguồn rau có giá trị dinh dưỡng đầy đủ và an toàn cho người tiêu dùng.

Nhược điểm

Hiện nay thủy canh mới chỉ có thể áp dụng hiệu quả cho các loại cây rau ăn quả, hoa ngắn ngày. Và hệ thống khó để sử dụng trồng các loai cây có bộ rễ lớn như cây ăn quả lâu năm

Giá thành sản xuất còn khá cao: Khi xây dựng hệ thống thủy canh, người dùng phải xây dựng mô hình gồm hệ thống bể chứa, bơm dinh dưỡng, hệ thống khung giàn, bộ hẹn giờ tự động,.. Vì vậy, chi phí đầu tư cho hệ thống thủy canh khá lớn so với mô hình thông thường. Tuy nhiên, cũng liên quan đến chi phí thì hệ thống thủy canh lại có thể giảm thiểu được chi phí duy trì do tiết kiệm được chi phí nhân lực, phân bón, thuốc trừ sâu, điện, nước,..

Hệ thống thủy canh cần có kiến thức mới có thể trồng: Các mô hình trồng đất bằng thùng xốp tại nhà khá dễ dàng để các hộ gia đình tự trồng mà không cần được đào tạo về nông nghiệp. Tuy nhiên, khá khó khăn để tự tạo ra một mô hình thủy canh mà không cần sự hướng dẫn từ những người có kiến thức. Để trồng được thủy canh, ngoài những kiến thức cơ bản về cây trồng, chúng ta phải có kiến thức về dinh dưỡng, hệ thống cài đặt tự động. Vì vậy, thông thường khi lắp đặt hệ thống thủy canh những người lắp đặt sẽ cần chuyển giao công nghệ cho người trồng.

Các loại hệ thống thủy canh

Phổ biến hiện nay có hai hệ thống thủy canh đó là thủy canh tĩnh và thủy canh động.

Thủy canh tĩnh

dung dịch dinh dưỡng không chuyển động trong quá trình trồng cây. Rễ cây được nhúng một phần hay hoàn toàn trong dung dịch dinh dưỡng. Dung dịch nằm nguyên trong hộp chứa từ lúc trồng cho đến khi thu hoạch, chỉ được bổ sung khi cần thiết. Dung dịch có khả năng tự điều chỉnh độ pH nhờ các chất đệm.

Hệ thống trồng rau thủy canh tĩnh tại Thái Lan

Hệ thống trồng rau thủy canh tĩnh tại Thái Lan

Hệ thống này có ưu điểm là chi phí đầu tư thấp, phù hợp với quy mô gia đình, trên những diện tích hẹp như sân thượng, ban công. Nhưng cũng có hạn chế là cây thường bị thiếu oxy, pH trong dung dịch giảm dễ gây ngộ độc cho cây.

Thủy canh hồi lưu

Hệ thống thủy canh hồi lưu: là hình thức thủy canh bằng cách dùng một hệ thống thùng chứa dung dịch dinh dưỡng và bơm tuần hoàn lên những ống trồng rau thủy canh. Hình thức thủy canh hồi lưu sử dụng bơm tuần hoàn hai chiều nên có thể điều khiển tự động. Phần dinh dưỡng dư sẽ được hoàn lại về thùng chứa, chính vì thế sẽ tiết kiệm được nước và năng lượng điện sử dụng.

Hệ thống này chi phí cao hơn nhưng cây không bị thiếu oxy và ít bị ngộ độc hơn.

rau xà lách được trồng từ hệ thống thủy canh

Rau xà lách được trồng từ hệ thống thủy canh

Nguyên liệu trong trồng rau thủy canh

Dung dịch thủy canh: Dung dịch thủy canh cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng bao gồm nguyên tố đa lượng và vi lượng (khoảng 20 nguyên tố). Từng loại cây có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau nên có công thức khác nhau. Các loại rau ăn lá có thể dùng chung công thức và dung dịch đã được pha chế theo công thức chuẩn hóa đảm bảo cho cây trồng sử dụng vừa đủ, không bị tồn dư hóa chất độc hại hoặc dư lượng kim loại nặng.

Bể chứa dung dịch: được đặt ở vị trí thấp nhất trong hệ thống. Bể được che đậy không cho ánh sáng lọt vào ngăn chặn sự phát triển của tảo. Thành bể được xây cao trên mặt đất để ngăn cản bụi hoặc nước mặt chảy vào có thể gây ô nhiễm. Sử dụng bể đủ lớn chứa tất cả dung dịch từ hệ thống quay trở lại

bể chứa dung dịch thủy canh

Bể chứa dung dịch thủy canh

Bơm tuần hoàn: nên được thiết kế chắc chắn để hoạt động liên tục và có khả năng bơm dung dịch dinh dưỡng pha loãng có độ ăn mòn yếu.

Mọi chất dinh dưỡng trong nước cần thiết cho sự phát triển và phát sinh cây trồng, đều nhất thiết phải được kiểm soát ở nồng độ thích hợp cho từng loại cây trồng và từng loại môi trường. Hơn nữa một số nguyên tố gây hại cho cây ở mức dư lượng phải được khống chế ở giới hạn an toàn hoặc dùng nguyên tố khác loại bỏ.

Ly đựng, rọ nhựa: mục đích sử dụng là để phối hợp với các giá thể làm thành giá đỡ vững chắc cho sự phát triển của cây và tạo điều kiện cho hệ rễ phát triển mạnh

Ly đựng, rọ nhựa

Khung chứa, hộp đựng: nên chọn loại không giữ nhiệt để không làm tăng nhiệt độ bên trong cây trồng, nhất là đối với thủy canh tĩnh.

Có nên sử dụng mô hình trồng rau thủy canh

Giống như bất kỳ thứ gì khác trong cuộc sống, phương pháp sẽ tồn tại những hạn chế. Nhưng bằng sự vượt trội và thực tế là cả thế giới đang sử dụng nó như một phương pháp thông thường trong sản xuất rau sạch, đây sẽ là tương lai của ngành thực phẩm. Là “người đi sau”, chúng ta được thừa hưởng thành quả sau nhiều thập kỷ phát triển, nhiệm vụ của chúng ta là tận dụng và phát triển hiệu quả mô hình.

Hệ thống thủy canh trong nhà lưới

Hệ thống thủy canh trong nhà lưới

Những lưu ý khi trồng rau thủy canh

  • Khử trùng giá thể trước khi trồng
  • Các giá thể có tính trơ về mặt hóa học nên không lưu giữ chất dinh dưỡng trong khi trồng
  • Nên khử trùng bằng formandehyt hoặc các loại thuốc tẩy và rửa lại bằng nước sạch. Một số giá thể có thể khử trùng bằng cách xông hơi
  • Cây trồng thủy canh nên trồng trong hệ thống nhà lưới, nhà kính để tránh các tác nhân gây bệnh, phòng chống côn trùng sâu bọ.

Kết luận

Trồng rau sạch thủy canh tại nhà và nông hộ nhỏ đang là một hướng giải quyết tích cực cho việc tự tạo ra được sản phẩm rau sạch hoàn toàn theo ý muốn của người tiêu dùng bảo vệ sức khỏe cho chính mình. Mặt khác nó sẽ tạo thêm hiệu ứng tiếp theo cho xã hội là cùng thúc đẩy mọi người cùng nhau sản xuất những sản phẩm về vật chất và tinh thần phục vụ cho chất lượng cuộc sống ngày một tốt hơn.

Related Posts

Để lại bình luận